Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 20 Temmuz 2025 tarihinde kabul edilen Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda ve 635 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 24 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. Bahsi geçen kanun değişikliğinin 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunu (“Kanun”) etkileyen hükümleri yayım tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kanun’un kapsamına kıymetli madenlerin rafinajı eklenmiş; yetkisiz ve izinsiz faaliyette bulunulmasına ilişkin hususlar, idari para cezaları ve faaliyet durdurma müddetleri yeniden düzenlenmiş ve Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın iznine tabii faaliyetlere ilişkin güncellemeler yapılmıştır. İlgili değişikliklere ilişkin açıklamalarımız, aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır:

• Kıymetli madenlerin rafinajı Kanun kapsamına ve dolayısıyla Türk parasının kıymetinin korunması hakkında Cumhurbaşkanı tarafından yapılacak düzenlemeler kapsamına alınmıştır.
• Kanun kapsamındaki kıymetlerin izinsiz olarak yurttan çıkarılması veya yurda sokulması, kaçakçılık mevzuatına göre suç veya kabahat oluşmadığı takdirde, eşya ve kıymetlerin rayiç bedelinin yarısından iki katına kadar idari para cezası uygulanacaktır. Teşebbüs halinde ise ceza yarı oranında indirilecektir.
• Yetkisiz faaliyette bulunan kişilerin faaliyetleri bir ay süreyle durdurulacak, bu yetkisiz faaliyete uygulanan idari para cezasının kesinleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde tekrarı halinde idari para cezası üst sınırdan uygulanacaktır.
• Yetkisiz faaliyetin yapıldığı iş yerinin, ilan ve reklamlardan veya yapılan işin mahiyetinden sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla işletildiği anlaşılırsa, tüm faaliyetler sürekli olarak durdurulacak ve idari para cezası üst sınırdan uygulanacaktır.
• Kanun kapsamındaki ikincil düzenlemelere aykırılıktan kaynaklanan kabahatlerin, aynı kabahate ilişkin idari yaptırım kararının kesinleştiği tarihi izleyen beş yıl içinde tekerrürü halinde verilecek cezalar iki kat olarak uygulanacaktır.
• Aşağıda yazılı olan faaliyetlerde bulunmak için Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan izin alınması zorunludur:

1. 1. Ticari amaçla döviz alım satımında bulunmak;
   2. Borsa İstanbul Anonim Şirketi Kıymetli Madenler Piyasasında üye olarak faaliyette bulunmak;
   3. Kıymetli maden rafinaj faaliyetlerinde bulunmak;
   4. 21/2/2005 tarihli ve 2005/8518 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile katılınması kararlaştırılan Kimberley Süreci Sertifika Sistemi kapsamında faaliyette bulunmak.

• Kanun’a tabi anonim şirketlerin ekonomik amaç ve konularına aykırı faaliyette bulunduğunun tespiti halinde faaliyet iznini iptale ve ticari amaçlı döviz alım satım işi için faaliyet bölgeleri belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir.
• Yukarıdaki (i), (ii) ve (iii) numaralı şirketlerin veraset yoluyla intikal eden pay devirlerinde, devralacak kişinin mevcut pay sahibi kişinin eşi, altsoyu, üstsoyu veya kardeşi olması durumunda ücret alınmayacak olup diğer pay devirleri, devrolan payın oranı nispetinde ücrete tabiidir.
• Ticari amaçla döviz alım satımı, Borsa İstanbul A.Ş. Kıymetli Madenler Piyasası’nda faaliyet gösterilmesi, kıymetli maden rafinaj faaliyetlerinde bulunulması verilecek izinlerde ve bu faaliyetleri gerçekleştiren şirketlerin pay devirlerinde alınacak ücretlere ilişkin tarife belirlenmiştir.

Faaliyeti izne tabii şirketlerin Kanun kapsamında listelenmesi, ücret tarifesinin Kanun ile belirlenmesi ve mükerrer kabahatler için belirli süre sınırları getirilmesi, hukuki güvenlik ve belirliliği artırmıştır. Öte yandan, olası idari yaptırımların sıkılaştırıldığı görülmektedir.