Kripto varlıklara ilişkin uygulamada yeknesaklığın sağlanamaması, yürürlükteki diğer mevzuata uyumun dikkate alınması, bazı varlıkların listelenme esasları için mevzuattaki yerinin saptanması gerekliliği ve platformların tanıtım ve kampanya faaliyetleri ile yatırımcıların korunması konularında düzenleme yapılması ihtiyacı sonucunda; Sermaye Piyasası Kurulu (“Kurul”), kripto varlık sektöründeki geçiş sürecinin sağlıklı bir işleyişle yürütülmesi ve olası olumsuzlukların önüne geçilmesi amacıyla, 19 Eylül 2024 tarihli ve 1484 sayılı İlke Kararı’nı (“İlke Kararı”) yayımlamıştır.

İlke Kararı ile birlikte müşteri hesaplarına, nakitlerine ve emirlerine, fiziki ortamda yürütülen kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyetine, nitelikli fikri tapulara, likidite kurumlarına, eşler arası işlemlere, ilgili mevzuata uyum sağlanması şartıyla gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonuna, sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracına, tanıtım ve promosyon kampanyaları ile işlem ve saklama esaslarına ilişkin getirilen düzenlemeler aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır.

(i) Müşteri hesapları, nakitleri ve emirleri

Sermaye Piyasası Kanunu (“Kanun”) 35/C ve 46 numaralı hükümleri doğrultusunda, müşteriler adına açılacak nakit hesapları açıkça ilgili platform müşterisine ait olduğu belli olacak şekilde tanımlanmalı ve amacı dışında kullanılmamalıdır. Böylece, müşteri nakdinin toplu bazda değil hak sahibi bazından saklanması prensibinin benimsendiği anlaşılmaktadır. Ayrıca, müşterilerle elden nakit alımı/teslimi gerçekleştirilmemesi, nakit akışı ve saklamasının bankalarca ve yetkilendirilmiş kuruluşlarca yerine getirilmesi gerekmektedir.

Platformların Kurul’a bildirdikleri web siteleri, mobil uygulamaları veya yetkili personeli aracılığıyla kayıtlı telefonları üzerinden emir almaları esas olup bunlar haricinde ortamlardan müşteri emri almaları yasaktır. Emirlere ilişkin veri ve kayıtlar, 8 Kasım 2024 tarihinden itibaren İlke Kararı’nda sayılan veri güvenliği ve kanıtlanabilirliğine ilişkin esaslara uygun olarak tutulmalıdır.

(ii) Fiziki ortamda yürütülen kripto varlık hizmetleri

Kanun tarafından yetkilendirilen platformlarca sunulabilecek hizmetlerin, döviz bürosu benzeri yapıda çalışmak suretiyle ve yukarıdaki bölümde sayılan ortamlar ve yöntemler dışında yapılması, müşterilerin kripto varlıklarının nakde veya nakdinin kripto varlıklara çevrilmesi vb. işlemlerin düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edilmesi durumunda söz konusu faaliyet izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti sayılacaktır.

(iii) Nitelikli Fikri Tapular (“NFT’ler”)

Kurul, NFT’leri, dijital varlıkların temsilini ve sahipliğini kaydetmek için kullanılan, misli olmayan ve benzersiz nitelikteki kripto varlıklar olarak tanımlamış, NFT’ler ile sanal oyunlarda fayda amacıyla kullanılan kripto varlıkların alım-satım, ilk satış ya da dağıtım, takas, transfer ve saklama işlemlerinin Kanun kapsamında olmadığını belirtmiştir. Faaliyette Bulunanlar Listesi’nde yer alan platformlar, söz konusu varlıkları, belirli kurallar dahilinde listeleyebilecektir.

(iv) Likidite kurumları

Likidite sağlamak üzere platformlara fiyat vermek ve verilen fiyatlar üzerinden işlem gerçekleştirmek üzere kurulmuş ve yatırımcılara Kanun’un platform tanımı kapsamına girecek şekilde bir hizmet sunmayan kuruluşların faaliyetleri Kanun kapsamı dışında tutulmuştur.

(v) Eşler arası (“P2P”) işlemler

Kullanıcıları arasında doğrudan kripto varlıkların alım, satım ve takasının yapılmasına imkan sağlayan P2P dijital pazar yerlerinde, kendi adına fakat başkası hesabına işlem yapılmasının düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edilmesi, izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti olarak değerlendirilebilecek olup ilgili faaliyetlerin 8 Kasım 2024 tarihine kadar sonlandırılması gerekmektedir.

(vi) Yürürlükteki diğer mevzuata uyum

Kanun’un 35/B-7 hükmü kapsamında, kripto varlıklarla ilgili her türlü faaliyet açısından yürürlükteki diğer mevzuattan kaynaklanan hükümler geçerliliğini korumakta olup bu tür faaliyetlerin “araçtan bağımsızlık ilkesi” ile değerlendirilmesi gerekmektedir. Yürürlükteki diğer mevzuata uyumlu olmayan kripto varlıklar platformlarda listelenemeyecektir. İlgili karar sonucunda Real World Asset Tokenization (RWA, gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu) işlemlerinin mümkün olabileceği ancak diğer ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekeceği anlaşılmaktadır.

(vii) Sermaye piyasası araçlarının kripto varlık olarak ihracı

Kurul, ikincil düzenlemelerini çıkarmadan, sermaye piyasası araçları, sermaye piyasası araçları olarak tanımlanan ve sermaye piyasası araçları ile ilişkili olarak değeri belirlenen endeksler, çeşitli varlık gruplarının (kripto varlıklar dahil) bir araya getirildikleri sepetler, kıymetli madenler ile VII-128.3 sayılı Varantlar ve Yatırım Kuruluşları Sertifikaları Tebliği’nde düzenlenen dayanak varlıklara dayalı olarak kripto varlık ihraç edilemeyecek ve platformlarda listelenemeyecektir.

(viii) Tanıtımlar ve promosyon kampanyaları

Platformların her türlü yazılı, görsel ve elektronik iletişim araç ve ortamları ile yapılacak tanıtım faaliyetlerinin objektif olması, yanlış bilgilere dayanmaması ve müşteri deneyimsizliğini yahut bilgisizliğini istismar etmemesi gerekmektedir. Mevzuatın cevaz verdiği haller dışında, bu tanıtım faaliyetlerinde mutlak getiri ve/veya zarara karşı garanti taahhüdünde bulunulamayacaktır.

Platformların, belirli bir getiri vaadi içeren veya birden fazla kripto varlığa yatırım yapılmasına yönlendiren nitelikte yahut platforma müşteri kazandıran kişilere veya kazandırdıkları müşterilere menfaat ve fayda sağlayan promosyon kampanyaları düzenlemeleri yasaktır. Bu nitelikteki kampanyalar 4 Ekim 2024 tarihine kadar sonlandırılmalıdır.

(ix) Kripto varlıklara ilişkin işlem ve saklama esasları

Platformlar, hem kendilerinin karşı taraf olduğu müşteri işlemlerinde, hem de müşterilerin birbirleriyle olan işlemlerinde, işleme konu kripto varlıkların ilgili hesaplarda bulunması ve transferin gerçekleşmesinde sorumludur. Ödünç kripto varlık işlemleri, müşteriye kredi verilmesi sonucunu doğuracak işlemler ve kaldıraçlı işlemler yasaklanmıştır.

Kripto varlıkların müşterilerin kendi cüzdanlarında saklanmaması halinde, müşteri hesaplarında yer alan kripto varlıkların saklandığı cüzdanların anahtarlarına ilişkin kontrolün, en geç 8 Kasım 2024 tarihine kadar platformlarda olması gerekmekte olup aykırı uygulamalar kripto varlıklarda zimmet kapsamında değerlendirilecektir.