Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliği’nde Yapılan Değişiklikler
Sermaye Piyasası Kurulu (“Kurul”) tarafından hazırlanan Borsa İstanbul A.Ş. Borsacılık Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Yönetmeliğinde (“Yönetmelik”) Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 23 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Borsa İstanbul A.Ş. (“Borsa”) tarafından düzenli olarak hesaplanan ve yayımlanan, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla güncellenmesiyle aralarında BIST Pay Endeksleri, BIST KYD Endeksleri, BIST Sürdürülebilirlik Temalı Borçlanma Araçları Endeksleri, BIST Emtia ve Emtia’ya Dayalı Kıymet Endeksleri ile Türk Lirası Referans Faiz Oranı (“TLREF”) ve BIST TLREF Endeksi’nin yer aldığı Uluslararası Menkul Kıymetler Komisyonları Örgütü (IOSCO) ilkelerine uyumlu finansal ölçütlerin oluşturulması ve yönetimine ilişkin mevcut Borsa kurallarına uygun olarak Yönetmelikte yapılan değişiklikler ve Borsa tarafından sürdürülmekte olan uygulama ana hatlarıyla aşağıda bilgilerinize sunulmaktadır:
a. Finansal Ölçütlerin Oluşturulması
Borsa, finansal ölçütlerin doğru ve zamanında, güvenilir ve şeffaf yönetim süreçleri sonucunda hesaplanması ile yayımlanması, gözetimi, denetimi, yanı sıra ölçütlerin uygunluğuna yönelik ilgili ihbar ve şikayet mekanizmalarının kurulmasından sorumlu olup; süreçler Borsa tarafından yayımlanan yönerge ve prosedürlere uygun olarak işletilir.
Borsa tarafından finansal ölçütler tasarlanırken ölçümü hedeflenen değişimlerin ekonomik gerçeklerinin doğru ve güvenilir bir biçimde, yeterli şeffaflık sağlanarak yansıtılması amaçlanır. İlgili hesaplamalar yapılırken uygun ve yeterli büyüklükte örneklem kullanılması, pazarların büyüklüğü ve likiditesi, işlemlerin piyasa katılımcıları arasında dağılımı ve piyasa dinamikleri dikkate alınır.
Borsa, finansal ölçütlerin hesaplanmasında kullanılmak üzere yatırım araçlarının fiyatları, getirileri veya oranları dahil ihtiyaç duyduğu verileri, hizmet alımı ve veri temini süreçlerini takip ve kontrol etmek kaydıyla, dışarıdan temin edebilir.
b. Çıkar Çatışmalarının Önlenmesi
Borsa çıkar çatışmalarının tespit edilmesi, açıklanması, yönetilmesi, önlenmesi ve azaltılması ile ilgili olarak; finansal ölçütün taşıdığı risklerin seviyesine uygun şekilde başta kişisel menfaat ve ilişkilerin Borsa faaliyetlerini olumsuz etkilememesi, bilgi ve veri alışverişleri ile gizliliğinin kontrolü, finansal ölçütlerin sorumlulukları ayrıştırılmış yetkin çalışanlar tarafından gözden geçirilmesi ve finansal ölçütler ile Borsanın diğer faaliyetleri arasındaki çıkar çatışmalarının önlenmesi olmak üzere gerekli tedbirleri alır.
c. Kontrol, Gözetim ve Denetim
Borsa finansal ölçütlerin hesaplama süreçlerinde güvenilirlik, bütünlük ve hesap verilebilirliği sağlamak amacıyla uygun kontrol ve gözetim yapılarını kurar. Bu çerçevede kontrol sistemi; çıkar çatışmalarının önlenmesi, girdilere ilişkin güvenilirliğin sağlanması, hesap verilebilirlik mekanizmalarının işlerliği, risk yönetimi altyapısı, etkin ihbar mekanizması ve çalışanların yetkinliğine ilişkin önlemleri içerirken gözetim mekanizması; ölçütlerin kullanım alanlarının, çıkar çatışmalarının önem düzeyinin, ilgili kuralların, dışarıdan hizmet alımlarının ve denetimlerin değerlendirilmesini kapsar.
Borsa ayrıca, finansal ölçüt hesaplama süreçlerini iki yılda birden az olmamak koşuluyla gözden geçirmek ve raporlamak üzere yeterli tecrübe ve bilgiye sahip, bağımsız iç veya dış denetçi görevlendirir.
***
Finansal ölçütlerin oluşturulması, yönetimi ve gözetimine ilişkin Borsa IOSCO Prensiplerine Uyumlu Finansal Ölçütler Yönergesi’nde belirlenen esaslar, Kurul tarafından Yönetmelik düzeyinde de çerçevelendirilerek bu kurallara uyum hususunda bağlayıcılık güçlendirilmiştir. Bu kapsamda Borsanın finansal ölçütlere ilişkin düzenleme alanı ikincil düzeyde bu esaslar temelinde olmak kaydıyla devam edecektir. Ayrıca, Kurul tarafından Borsanın finansal ölçüt oluşturma faaliyetlerinin denetimi, doğrudan Yönetmelikte kabul edilen bu bağlayıcı kurallar temelinde sürdürülecektir.
Relevant Expert Insights
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Rehberinde Güncelleme
Kurumsal SOME’lerin Oluşturulması ve Raporlama Yükümlülükleri Hakkında Genel Mektup
Kripto Varlık Merkezi Kayıt Sistemi İş ve İşlem Kuralları Yayınlandı
Rezerv Kanıt Denetimi Süreçleri Belirlendi
Processes for Proof of Reserve Audits are Determined
Kripto Varlık Kanununun Geçiş Hükümlerine İlişkin Sermaye Piyasası Kurulu Duyurusu
İhraççılar ile Paylaşılacak Bilgilere İlişkin Yeni Yönerge
New Regulation on Disclosure of Information to Issuers
New Communiqué on Squeeze-Out and Sell-Out Rights
Communiqué on Bondholders’ Board is Published
Regulatory Amendments for Mortgage Finance Institutions
Draft Communiqué on Debt Instrument Holders Board is Published
Borçlanma Aracı Sahipleri Kurulu Tebliği Taslağı
Türev İşlemlerin Raporlanmasına İlişkin Duyuru
COVID-19 ile İlgili Duyuru
Legislative Amendments to Turkish Capital Markets
A New Financial Model: “The Equity-Based Crowdfunding”
Regulatory Updates in Turkish Financial Markets
Q&A: Debt Capital Markets
Q&A: Equity Capital Markets
Crowdfunding in Turkey with the Recently Announced Draft Communiqué
Gayrimenkul Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği’nde Değişiklikler Yapıldı
Regulatory Update For Rating Agencies
Movables Pledge And Capital Market Instruments Pledge in Turkey
Regulatory Updates in Turkish Capital Markets
Counterparty System in Debt Securities
Takasbank Acting As Central Counterparty In Turkish Stock Market
Regulatory Updates in Turkish Capital Markets
Regulatory Updates in Turkish Capital Markets
Regulatory Updates in Turkish Capital Markets
Recent Amendment to Initial Public Offering of Non-Public Companies
Multiple Changes Regarding Real Estate Certificates
New to Takasbank’s Scope of Activity
How does Custody System Operate in Turkish Capital Market?
Foreign Financial Institutions Entry in Turkish Capital Market
New Currency Pairs in Futures and Options Market (VIOP)
Doing Business in Turkey: Sale of Foreign Investment Funds in Turkish Market
Turkish Capital Markets Attract Foreign Investors