Aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar (Kurumlar) tarafından uygulanacak Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespiti süreçlerine ve tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespiti ile temsile yetkili kişilerin temsil yetkilerinin doğrulanmasına ilişkin esaslarda yeni düzenlemeler getirilmiştir.

III-42.1 sayılı Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-42.1.b) (“Tebliğ”) 3 Eylül 2026 tarihli ve 33359 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

1. Türk Uyruklu Olmayan Gerçek Kişilerin Uzaktan Kimlik Tespiti

Kurumlar, sürekli iş ilişkisinin tesisi tarihinde Türk olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitini, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) 9303 sayılı standardına[1] uygun ve yakın alan iletişimi (NFC) özelliği olan pasaportların kullanılması suretiyle, aşağıdaki esaslar dahilinde gerçekleştirebilecektir:

1. Pasaportun yongasında yer alan kimlik bilgilerinin pasaport üzerinde yer alan bilgilerle eşleştiğinin, yakın alan iletişim özelliği kullanılarak doğrulanamaması halinde uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi tesis edilemeyecektir;
2. Görüntülü görüşme ile doğrulama sürecinde kimlik belgesi için öngörülen uygulamalar, Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden doğrulama zorunluluğu hariç olmak üzere pasaport için de uygulanacak olup, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) 9303 sayılı standardına uygunluk kontrolü de yerine getirilecektir;
3. Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitinde alınan adres bilgileri risk bazlı yaklaşım çerçevesinde ve en geç üç ay içerisinde doğrulanmak zorunda olup, adres teyidi yapılmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının virmanı yapılamayacaktır;
4. Müşterinin işlem yaptığı elektronik ortamdan elde edilen teknik veriler ile pasaporttaki bilgiler risk temelli yaklaşımla değerlendirilirken şüpheli bir durumun saptanması halinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacaktır;
5. Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan kimlik tespitinin pasaportla uzaktan kimlik tespiti konusunda özel olarak eğitim verilmiş personel tarafından görüntülü görüşme yoluyla gerçekleştirilmesi zorunlu olup canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırma amaçlarıyla yapay zeka temelli uygulamalar da kullanılabilecektir.

Yukarıda belirtilen esasların yanı sıra, pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yapılan gerçek kişiler yüksek risk grubunda izlenerek haklarında sıkılaştırılmış tedbirler uygulanacak; bu kişilerce yapılan para transferleri sadece kendi adlarına açılmış yurt dışındaki banka hesaplarından yine kendi adlarına olan hesaplar arasında ve SWIFT sistemi aracılığıyla yapılacak; ve bu kişilerin portföy büyüklükleri ve yatırım tutarları takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında Mali Suçları Araştırma Kurulu’na bildirilecektir.

2. Tüzel Kişinin Uzaktan Kimlik Tespiti ve Temsil Yetkisinin Doğrulanması

Tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitinde Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nin 4/B maddesi uygulanacak olup; temsile yetkili kişi veya kişilerin kimlik tespiti yapılacak ve temsil yetkisi MERSİS veya Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden doğrulanacaktır.

Kurumlar, ihtiyaç duyulması halinde imza sirküleri üzerinden de personelleri aracılığıyla teyit işlemleri gerçekleştirecektir. Temsile yetkili kişiden alınan bilgilerin MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi Başkanlığı veri tabanında sorgulama yapılmak suretiyle güncel bilgilerle eşleştiği teyit edilecektir.

Tüzel kişiyi temsile yetkili kişinin aynı Kurumlar’da halihazırda hesabı bulunuyor ise temsilcisi olduğu tüzel kişiye ilişkin sürekli iş ilişkisi tesis etme talebi, kullanıma açık internet şubesi veya mobil uygulama üzerinden de yapılabilecektir.

Tüzel kişilerin uzaktan kimlik tespitinde de tüzel kişiliği temsile yetkili Türk olmayan gerçek kişinin kimlik tespiti pasaport kullanılması suretiyle gerçekleştirilebilecektir.

Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, sunulan bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durumun tespiti halinde ise uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılacaktır.

Yorumlar

Türk olmayan gerçek kişilerin Türkiye sermaye piyasalarına giriş yapabilmesini kolaylaştırıcı yöntemler, sermaye piyasalarının güvenli işleyişi için gerekli tedbirler de gözetilerek uygulamaya alınmıştır. Uyruklarından bağımsız olarak, tüzel kişileri temsile yetkili kişilerin de bu imkanlardan faydalanmasının önü açılarak temsil yetkilerinin doğrulanması hususunda somut tedbirler ve yöntemler öngörülmüştür.

***

^[1] https://www.icao.int/publications/doc-series/doc-9303