Portföy Yönetim Şirketleri ve Bu Şirketlerin Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Tebliği’nde (III-55.1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-55.1.d) 18 Şubat 2023 tarihli ve 32108 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

A. Giriş

6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında faaliyet gösteren portföy yönetim şirketlerine ve bu şirketlerin faaliyetlerine ilişkin esasları düzenleyen III-55.1 sayılı Portföy Yönetim Şirketleri ve Bu Şirketlerin Faaliyetlerine İlişkin Esaslar Tebliği’nde (III-55.1) Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-55.1.d) (“Tebliğ”) uyarınca portföy yönetim şirketlerinin kuruluş esasları, faaliyet şartları, yönetici ve personeline ilişkin şartlar, yükümlülüklerine ilişkin esaslarda gerçekleştirilen değişiklikler 18 Şubat 2023 tarihli ve sayılı 32108 Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

B. Tebliğ ile Getirilen Değişiklikler

Tebliğ ile getirilen değişiklik ve yenilikler aşağıda yer alan başlıklar çerçevesinde incelenmektedir.

1. Tam Zamanlılık Kavramı Tanımlar Kapsamında Düzenlendi

Tebliğ uyarınca tam zamanlılık kavramı kurumsallığın sağlanması açısından mesleki olarak başka bir işle iştigal edilmemesi ve çalışma ortamlarında süreklilik arz edecek şekilde görevde bulunulması olarak tanımlanmıştır. Tebliğ uyarınca işbu tanım atfı ile hangi personellerin tam zamanlı olarak istihdam edileceği hususu da hüküm altına alınmıştır.

2. Portföy Yönetim Şirketlerinin Sermaye Unsurları Güncellendi

Portföy yönetim şirketlerinin, yönetilen portföy büyüklüğüne göre, tabi oldukları özsermayelerin asgari tutarları güncellenmiştir. Buna göre, yönetilen portföy büyüklüğüne göre aşağıdaki asgari özsermaye tutarlarına sahip olunması zorunludur.

1. Portföy büyüklüğü 1.000.000.000 Türk Lirası’na kadar olan portföy yönetim şirketinin asgari özsermayesi 30.000.000-TL’dir.
2. Portföy büyüklüğü 1.000.000.001 Türk Lirası’ndan 4.000.000.000 Türk Lirası’na kadar olan portföy yönetim şirketinin asgari özsermayesi 40.000.000-TL’dir.
3. Portföy büyüklüğü 4.000.000.001 Türk Lirası’ndan 36.000.000.000 Türk Lirası’na kadar olan portföy yönetim şirketinin asgari özsermayesi 50.000.000 Türk Lirası’dır.
4. Portföy büyüklüğü 36.000.000.000 Türk Lirası’nı aşan portföy yönetim şirketinin asgari özsermayesi 100.000.000 Türk Lirası’dır.

Yukarıda açıklanan asgari özsermaye tutarının hesaplamasına esas olan portföy büyüklüğü tutarının belirlenmesine ilişkin esaslarda da değişiklikler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda, portföy yönetim şirketlerinin hesaplanacak olan portföy büyüklüğünün 72.000.000.000 Türk Lirası’nı aşması halinde, bu aşan tutarın %0,02’si kadar ilave özsermayeye sahip olunması gerekmektedir. Ancak, portföy yönetim şirketlerinin özsermaye tutarı 200.000.000 Türk Lirası’nı aşması halinde, bu ilave özsermaye şartı aranmamaktadır. Ayrıca, işbu asgari sermaye tutarlarının faaliyetleri sınırlı portföy yönetim şirketlerine yarı oranda uygulanacağını da belirtmek isabetli olacaktır.

3. Portföy Yöneticisi Sayıları Güncellendi

Tebliğ uyarınca portföy yönetim şirketi bünyesinde istihdam edilecek portföy yöneticisi sayısının portföy büyüklüğü aralıklarına göre sırasıyla üç, dört, beş ve altıdan az olamayacağı ve bu kapsamda yapılacak yönetilen portföy büyüklüğü hesaplamasında portföy yönetim şirketinin kurucusu olduğu gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları portföyleri indirim kalemi olarak dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır.

4. Portföy Yönetim Şirketleri Organizasyon Yapısı Güncellendi

Portföy yönetim şirketlerinin merkez dışı örgütlerinin acente, şube ve irtibat bürolarından oluşacağı ve yurt içinde veya yurt dışında şube ve irtibat bürosu açılabileceği, banka ve aracı kurumlarla acentelik tesis edebileceği hüküm altına alınmıştır.

5. Faaliyetleri Sınırlı Portföy Yönetim Şirketlerine Uygulanacak Esaslar Güncellendi

Faaliyetleri sınırlı portföy yönetim şirketlerinin; bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri yatırım kuruluşlarından ve uzmanlaşmış diğer kuruluşlardan, araştırma hizmetini yatırım kuruluşlarından veya söz konusu hizmet birimini kendi bünyesinde oluşturmuş şirketlerden, kontrolü ve takibi yönetim kurulu tarafından gerçekleştirilmek şartıyla risk yönetim sistemi ile fon hizmet birimi hizmetini yatırım kuruluşlarından, uzmanlaşmış diğer kuruluşlardan veya söz konusu hizmet birimlerini kendi bünyesinde oluşturmuş şirketlerden alabileceği hüküm altına alınmıştır.

6. Dışarıdan Hizmet Alımına İlişkin Esaslar Güncellendi

Tebliğ ile getirilen değişiklikler öncesinde portföy yönetim şirketleri faaliyetleri sırasında teftiş hizmeti, iç kontrol hizmeti, araştırma hizmeti ve fon hizmet birimi ile risk yönetimi sistemi ve bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri Kurul’dan izin almak kaydıyla dışarıdan temin edebilmekteydiler. Değişiklikler uyarınca, fon hizmet birimi hizmeti ve bilgi sistemlerine ilişkin hizmetleri Kurul’dan izin alınması şartıyla yatırım kuruluşlarından ve uzmanlaşmış diğer kuruluşlardan temin edilebileceği düzenlenmiştir.

Yönetilen portföy büyüklüğü aralıklarından ilk iki kademede yer alan portföy yönetim şirketlerinin iç kontrol ile teftiş hizmetini de yatırım kuruluşlarından veya söz konusu hizmet birimlerini kendi bünyesinde oluşturmuş portföy yönetim şirketlerden alabileceği hüküm alınmıştır.

7. Esas Sözleşme ve Ortalık Yapısına İlişkin Esaslar Güncellendi

Tebliğ uyarınca doğrudan ve dolaylı pay devirlerinde tek başına veya birlikte hareket ederek payları devralan gerçek ve tüzel kişilerin aşağıda detaylandırılacak olan şartları taşımalarının gerekli olmasının yanında ayrıca, sermaye taahhüdünde bulunan gerçek ve tüzel kişiler de bu kapsama dahil edilmiştir.

Tebliğ kapsamında kurucular bakımından aranan şartların tümü, doğrudan ve dolaylı pay devirlerinde tek başına veya birlikte hareket ederek payları devralan veya sermaye taahhüdünde bulunan gerçek ve tüzel kişiler bakımından da aranacaktır. Önemli etkiye sahip ortaklar bakımından ise gerekli mali güce sahip olma dışındaki tüm şartlar aranacaktır.

C. Tebliğ Kapsamında Getirilen Değişikliklere Uyum Süreci

Tebliğ ile getirilmiş bulunan değişikliklere ilişkin, değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten önce kuruluş veya faaliyet izni alan portföy yönetim şirketlerinin, en geç 30 Haziran 2023 tarihine kadar organizasyon yapılarını değişikliklere uygun hale getirmek ve yukarıda açıklanan güncel sermaye unsurlarına uyum sağlamasının zorunlu olduğu işbu sürenin makul gerekçelerin varlığı halinde altı aya kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır.